“દ્રોણા” (DRONA) જોવાની ભૂલ કરી છે. ફિલ્મ રીલીઝ થઈ તે પહેલાં પ્રિયંકા ચોપડા અને દિગ્દર્શક ગોલ્ડી બહલની મુલાકાતોમાં વાંચ્યું હતું કે આ ફેન્ટસી ફિલ્મ “ધ લોર્ડ ઓફ ધ રિંગ્સ” (The Lord of the Rings)અને “હેરી પોટર” (Harry Potter)ની કક્ષાની બની છે, પણ એટલો નિરાશ થયો કે ફિલ્મ જોતાં જોતાં જ નક્કી કરી લીધું હતું કે આના વિષે કંઈ નથી લખવું. ફિલ્મમાં મને જેમાં રસ પડ્યો તે છે બ્લ્યુ ગુલાબ (Blue Rose). આદિત્ય એટલે કે દ્રોણ નાનો હતો ત્યારથી તે એક વિશિષ્ટ વ્યક્તિ છે તેના પ્રતીક રૂપે બ્લ્યુ ગુલાબની એક પાંખડી ક્યાંક્થી ઊડતી ઊડતી તેની પાસે આવી પહોંચતી. આવી પહેલી પાંખડી જ્યારે આવે છે ત્યારે તે તેના પાલક પિતાને પ્રશ્ન કરે છે કે બ્લ્યુ ગુલાબ હોય ખરું? તેના પિતા ના પાડે છે. ફિલ્મમાં દ્રોણના વડવાઓની સમાધિઓ પાસે તો બ્લ્યુ ગુલાબના છોડવા પણ છે. ફિલ્મમાં ભલે એમ કહેવાયું હોય કે બ્લ્યુ ગુલાબ ન હોય, પણ ખરી વાત એ છે કે બ્લ્યુ ગુલાબ હવે માત્ર ફેન્ટસીનો વિષય નથી રહ્યો, વિગ્નાનીઓએ પ્રયોગશાળામાં તો બ્લ્યુ ગુલાબ ઉગાડી લીધાં છે.
ગુલાબને રંગીન બનાવવાનો પણ એક ઇતિહાસ છે. વર્ષો સુધી ગુલાબ તેના મૂળ રંગમાં જ જોવા મળતું. ૨૦મી સદીના આરંભે વનસ્પતિમાં બ્રીડિંગ કરનારા નિષ્ણાતોએ ગુલાબને પણ અવનવા રંગ આપવા શરૂ કરી દીધા હતા. આવો પહેલો પ્રયાસ ”રોઝા ફીટિડા” (Rosa foetida) નામની ગુલાબની પ્રજાતિમાં બ્રીડિંગ કરીને દુનિયાનું પહેલું કેસરી ગુલાબ બનાવી નાખ્યું હતું. પછી તો આ જાતિનો ઉપયોગ કરીને જાતજાતનાં પીળાં અને નારંગી ગુલાબ પેદા કરી લેવાયાં.
ગુલાબને નવો રંગ આપવામાં વનસ્પતિશાસ્ત્રીઓને હંમેશાં બ્લ્યુ રંગમાં વધુ રસ રહ્યો છે. ઘણા પ્રયાસો પછી ફૂલોમાં રંગ કેવી રીતે પેદા થાય છે તેની ચાવી તેમના હાથમાં આવી ગઈ હતી. એ પછી તમામ પ્રકારના બ્લ્યુ ફૂલોના જીન કાઢી કાઢીને ગુલાબમાં નાખવા શરૂ કર્યા હતા અને અંતે બ્લ્યુ ગુલાબ તેઓ પેદા કરી શક્યા, પણ હજી મામલો પ્રાયોગિક ધોરણે જ છે.
ગુલાબને બ્લ્યુ રંગ આપવામાં વિગ્નાનીઓને જે લમણાંઝિંક કરવી પડે છે એવી કડાકૂટ તેને લાલ, પીળો અને કાળો રંગ આપતી વખતે નહોતી કરવી પડી. બ્લ્યુ ગુલાબનું આમ તો જોકે ઘણું મહત્ત્વ છે, કારણ કે તે બાઇબલ સાથે સંકળાયેલું છે. ઘણી નિષ્ફળતા પછી ત્રણેક વર્ષ પહેલાં બ્લ્યુ ગુલાબ બનાવવામાં જે સફળતા મળી તે પછી એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે હવે ખરેખર બ્લ્યુ ગુલાબ પેદા કરી શકાશે. મજાની વાત એ છે કે ગુલાબનો આ બ્લ્યુ રંગ કોઈ ફૂલના જીનમાંથી નહિ, પણ માનવજીનમાંથી વિકસિત થયો છે. ઘણી વૈગ્નાનિક શોધોમાં બન્યું છે તેમ અ શોધ પણ યોગાનુયોગ જ થઈ હતી. અમેરિકામાં ટેનેસી ખાતે કેન્સર અને અલ્ઝાઇમર જેવા રોગોની દવાઓનું સંશોધન થઈ રહ્યું હતું ત્યારે ત્યારે આ જીન હાથ લાગ્યો હતો. બધું કઈ રીતે બન્યું એની બહુ લાંબી વાત છે, પણ ટૂંકમાં કહીએ તો બ્લ્યુ ગુલાબ પેદા કરવાનો રસ્તો વૈગ્નાનિકોને મળી ગયો છે. જોકે આ ક્ષેત્રે હજી ઘણું કામ કરવાનું બાકી છે, પણ આવનારાં વર્ષોમાં બજારમાં બ્લ્યુ ગુલાબ મળતાં થઈ જશે એ નિશ્ચિત છે. બ્લ્યુ ગુલાબ હવે માત્ર કલ્પનાનો વિષય નથી રહ્યો.
બાય ધ વે, “દ્રોણ” સંદર્ભે વધુ એક પ્રશ્ન. ગુજરાતી કે હિંદીમાં ”રામ” (RAM)નું અંગ્રેજીમાં “રામા” (RAMA) થાય તેમ “દ્રોણ”નું ”દ્રોણા” (DRONA) થાય તે સમજી શકાય, પણ ફિલ્મમાં બે-ત્રણ દૃશ્યોમાં હિંદીમાં “द्रोण” લખેલું જોવા મળે છે, પણ આખી ફિલ્મમાં સંવાદોમાં “દ્રોણા” જ ઉચ્ચાર કરાય છે. એવું શા માટે એનો જવાબ ગોલ્ડી બહલ જ આપી શકે.
Nice blog!!!
I liked your review of the movie. So now I dont have to go watch it, Thanks!
Please visit my new blog: http://binatrivedi.wordpress.com/
Yes, The same were the reviews from other friends who, very enthusiastically went to see Abhi in a superhero role.
Nice info about blue roses…..
ઇશ્વરના અધુરા રહીગયેલા કામ આપણે પુરા કરીને જ જંપીશું એવું નથી લાગતું ?
મનમાંને મનમાં રાજી જરૂર થતો હશે !
કદાચ ‘પાપ’ નું પણ ‘પાપા’ થઇ ગયું હશે..
Mr Bhatt asks ‘man will finish the job God left unfinished…’
I do not think God left anything unfinished or left it that way intentionally too! Coz, we cant find any fault till date, in his any creation which are so perfect…we have not been able to copy all, let alone alter the design!!
Anyway, the subject was film and the concept of Rose colours,
I have not seen film so cant say much but can say these new film persons will kill our languges which they cant do with English…..and the colours of Rose or any flower is nice to see but, we cant boast of creating any.(these are my personal views, everybody have right to disagree…)