Feeds:
પોસ્ટો
ટિપ્પણીઓ

Archive for મે, 2012

દર ચાર વર્ષે યોજાતા ઓલિમ્પિક રમતોત્સવના અરસામાં ઓલિમ્પિક તો ઠીક, કોઇ ઓલિમ્પિક સ્પોર્ટ્સને  લાગતીવળગતી હોય એવી કોઇ હિંદી ફિલ્મ કદી રીલીઝ થઇ હોય એવું ધ્યાનમાં નથી, પણ આ વખતે એવું બનવાનું છે. આગામી જુલાઇમાં લંડનમાં ઓલિમ્પિકનો પ્રારંભ થશે તે પહેલાં જૂનમાં હિંદી ફિલ્મ “શાંઘાઇ” રીલીઝ થવાની છે. ઓલિમ્પિક અને “શાંઘાઇ”ને સીધેસીધું કંઇ લાગતુંવળગતું નથી, પણ એક રીતે જોઇએ તો બંનેના છેડા ચોક્કસપણે અડે છે.

આપણે ત્યાં પોલિટિકલ થ્રિલર ઓછી જ બને છે, અને “શાંઘાઇ” પોલિટિકલ થ્રિલર છે. દિગ્દર્શક દિબાકર બેનરજીની આ ફિલ્મમાં અભય દેઓલ, ઇમરાન હાશમી, કલ્કી કોચલીન અને એક ખાસ ભૂમિકામાં બંગાળી સુપરસ્ટાર પ્રસન્નજિત છે. ફિલ્મનું નામ “શાંઘાઇ” હોય એવું કાને પડે એટલે પહેલાં તો એવું જ લાગે કે જેટ લી કે જેકી ચાનની કોઇ માર્શલ આર્ટ ફિલ્મ હશે, પણ આ તો હિંદી ફિલ્મ છે.  પણ મહત્ત્વની વાત એ છે કે આ પોલિટિકલ થ્રિલર એક ગ્રીક નવલકથા પર આધારિત છે અને ત્યાં તેના તાર સ્પોર્ટ્સ સાથે જોડાય છે.

આધુનિક ગ્રીક ઇતિહાસમાં જે કેટલાક કર્મશીલોનું મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રદાન રહ્યું છે તેમાં એક છે ગ્રિગોરિસ લેમ્બ્રાકિસ (Grigoris Lambrakis). ગ્રિગોરિસ એથ્લેટિક હતો અને લોન્ગ જંપનો ખેલાડી હતો. ઘણાં વર્ષો સુધી અને ચોક્કસપણે કહીએ તો ૧૯૩૬થી ૧૯૫૯ સુધી ગ્રીક લોન્ગ જંપ રેકોર્ડ તેના નામે જ રહ્યો હતો. આ સ્પોર્ટ્સ ઇવેન્ટમાં તેણે ઘણા ચંદ્રકો મેળવ્યા હતા, પણ સાથોસાથ તે સામાજિક નિસબત ધરાવતાં કાર્યો સાથે સંકળાયો હતો અને ધીમે ધીમે સક્રિય રાજકારણમાં આવી ગયો હતો. તે સામ્યવાદી નહોતો, પણ ડાબેરી વિચારસરણી તરફ તેનો ઝોક હતો. યુદ્ધવિરોધી ચળવળમાં તે અગ્રેસર હતો. જીવના જોખમની ધમકીઓની પરવા કર્યા વિના તે રેલીઓની આગેવાની લેતો. અંતે ૧૯૬૩ની ૨૨ મે એ આવી જ એક રેલીમાં પ્રવચન કરીને તે પરત ફરી રહ્યો હતો ત્યારે અનેક લોકોની હાજરીમાં તેના માથા પર ફટકો મારીને તેની હત્યા કરાઇ હતી.

આ હત્યા કેસની જે તપાસ થઈ અને જે કેસ ચાલ્યો તે વિગતોને આધારે હાલ ફ્રાન્સમાં રહેતા ગ્રીક લેખક વાસિલિસ વાસિલિકોસ (Vassilis Vassilikos)એ ૧૯૬૭માં એક નવલકથા “Z” લખી હતી. Z એ ગ્રીક શબ્દ Zei નો પ્રથમ અક્ષર છે, તેનો અર્થ થાય “જીવે છે”. આ નવલકથા પરથી ગ્રીક-ફ્રેન્ચ ફિલ્મકાર કોસ્ટા-ગાવ્રસ (Costa-Gavras)એ ૧૯૬૯માં આ જ નામની ફિલ્મ બનાવી હતી. ફિલ્મ ખૂબ વખણાઇ હતી. ૧૯૭૦માં તેને શ્રેષ્ઠ વિદેશી ફિલ્મનો તથા શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ એડિટિંગનો ઓસ્કર મળ્યો હતો, અને શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ,  શ્રેષ્ઠ દિગ્દર્શક અને શ્રેષ્ઠ પટકથા માટે નોમિનેશન મળ્યાં હતાં.

આ નવલકથા અને આ ફિલ્મ “Z” નો આધાર લઈને દિબાકર બેનરજીએ “શાંઘાઇ” બનાવી છે. તેમાંગ્રિગોરિસ લેમ્બ્રાકિસના આધારે ઘડાયેલું તેજતર્રાર કર્મશીલ ડો. અહમદીનું પાત્ર પ્રસન્નજિતે ભજવ્યું છે. દેખીતું જ છે કે કથાનક સંપૂર્ણ ભારતીય પરિવેશમાં જોવા મળશે અને ૧૯૬૦ના ગાળામાં ગ્રિગોરિસ લેમ્બ્રાકિસ ગ્રીસમાં જે મુદ્દાઓ માટે લડ્યો હતો તે કરતાં ૨૧મી સદીના ભારતમાં ડો. અહમદી સામેના મુદ્દા જુદા જ હોવાના, પણ પીડિતો અને દમિતો માટે લડાઇ ત્યારે પણ લડવી પડતી હતી, આજે પણ લડવી પડે છે અને આગળ પણ લડવી પડવાની છે, પછી દેશ ચાહે ગ્રીસ હોય કે ભારત.

આવા કથાનક પરથી પ્રેરણા લઈને કોઇ ફિલ્મ બનાવી રહ્યું છે એ જ રાજી થવા જેવી વાત છે.

BTW, બે દિવસ પહેલાં દિબાકરને અખબારોમાં એમ કહેતા ટાંકવામાં આવ્યા છે કે ગ્રિગોરિસ લેમ્બ્રાકિસને ૧૯૪૮માં યોજાયેલી ઓલિમ્પિકમાં લોન્ગ જંપ ઇવેન્ટમાં સિલ્વર મેડલ મળ્યો હતો, પણ થોડાં ખાંખાંખોળાં કર્યા પછી એવું લાગ્યું કે ગ્રિગોરિસ લેમ્બ્રાકિસને નામે કોઇ ઓલિમ્પિક મેડલ નથી. જોકે તેનાથી એક રમતવીર તરીકે પણ તેની મહાનતામાં કોઇ ફરક પડતો નથી.

Advertisements

Read Full Post »

 

આજ સુધી બાને કદી “હેપ્પી મધર્સ ડે” કહ્યું નથી. આજે પણ એ પરંપરા તૂટે એવી સંભાવના નથી. આજે “મધર્સ ડે” છે એવી ખબર બાને હોવાની શક્યતા પણ ઓછી છે. આજે “મધર્સ ડે” ઊજવાઇ રહ્યો છે ત્યારે હિંદીના ખ્યાતનામ કવિ ડો. કુંઅર બેચૈનની મને ગમેલી કવિતા…

માં

કભી ઉફનતી હુઇ નદી હો, કભી નદી કા ઉતાર હો માં,

રહો કિસી ભી દિશા-દિશા મેં, તુમ અપને બચ્ચોં કા પ્યાર હો માં

નરમ-સી બાહોં મેં ખુદ ઝુલાયા, સુના કે લોરી હમેં સુલાયા

જો નીંદ ભર કર કભી ન સોઇ, જનમ-જનમ કી જગાર હો માં

ભલે હી દુખ કો છુપાઓ હમસે, મગર હમેં તો પતા હૈ સબ કુછ

કભી થકન હો, કભી દુખન હો, કભી બદન મેં બુખાર હો માં

જો તુમ સે બિછુડે, મિલે હૈં કાંટે, જો તુમ મિલી તો મિલી હૈં કલિયાં

તુમ્હારે બિન હમ સભી હૈં પતઝર, તુમ્હીં હમારી બહાર હો માં

હરેક મૌસમ કી આફતોં સે, બચા લિયા હૈ ઉઢા કે આંચલ

હો સખ્ત જાડે મેં ધૂપ તુમ હી, તપન મેં ઠંડી ફુહાર હો માં

યે સારી દુનિયા હૈ એક મંદિર, ઇસી હી મંદિર કી આરતી મેં

હો ધર્મ-ગ્રંથોં કે શ્લોક-સી તુમ, હૃદય કા પાવન વિચાર હો માં

ન સિર્ફ મૈં હી વરન તુમ્હારે, યે પ્યારે બેટે, યે બેટિયાં સબ,

સદા-સદા હી રુણી રહેંગે, જનમ-જનમ કા ઉધાર હો માં

કિ જબ સે હમને જનમ લિયા હૈ, તભી સે હમ કો લગા હૈ ઐસા

તુમ્હીં હમારે દિલોં કી ધડકન, તુમ્હીં હૃદય કી પુકાર હો માં

તુમ્હારે દિલ કો બહુત દુખાયા, ખુશી જરાદી, બહુત રુલાયા

મગર હમેશા હમેં ક્ષમા દી, કઠોર કો ભી ઉદાર હો માં

કહા હૈ જો કુછ યહાં બડોં ને, “કુંઅર” ઉસે કુછ યૂં કહ રહા હૈ

યે સારી દુનિયા હૈ ઇક કહાની, તુમ ઇસ કહાની કા સાર હો માં

*

Read Full Post »

Image

માધુરી દીક્ષિત “ગુલાબ ગેંગ” નામની એક ફિલ્મમાં કામ કરવાની છે અને આ ફિલ્મ “ગુલાબી ગેંગ” પરથી પ્રભાવિત છે એવા સમાચાર આજકાલ ક્યાંક ને ક્યાંક છપાતા રહે છે. તેનું દિગ્દર્શન અનુભવ સિંહા કરવાના છે. એક અખબારમાં તો એક “જાણકાર”નો હવાલો આપીને એવું છપાયું છે કે “ઉત્તર પ્રદેશમાં ગુલાબી ગેંગ નામની મહિલાઓની એક ગેંગસ્ટર ગેંગ સક્રિય છે. આ ગેંગ માધુરીને મળવા માગે છે અને ગેંગની સૂત્રધાર મહિલા એવું ઇચ્છે છે કે શૂટિંગ શરૂ થતા પહેલાં માધુરી ઉત્તર પ્રદેશ જઈને તેમની જીવનશૈલી અને કામ કરવાની રીત જુએ, તેમના જીવનમાં ડોકિયું કરે, અને પછી તેને પડદા પર જીવંત કરે. આમ ન કરવાની સ્થિતિમાં તેમણે શૂટિંગમાં વિઘ્ન નાખવાની ચેતવણી કે બીજી ભાષામાં ધમકી પણ આપી દીધી છે.”

આ અખબારી અહેવાલના ધમકીવાળા ભાગમાં કેટલી સચ્ચાઇ છે એ ખબર નથી, પણ ગુલાબી ગેંગ ગેંગસ્ટર ગેંગ હોવાની વાત તો ખોટી જ છે. “ગુલાબી ગેંગ” એ ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશમાં હવે તો વ્યાપકપણે વિસ્તરેલું મહિલાઓનું એક સંગઠન છે. આ મહિલાઓ સ્ત્રીઓને થતા અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવે છે, અને આ બધી મહિલાઓ પોતાની એક ખાસ ઓળખ માટે ગુલાબી રંગની સાડી પહેરતી હોવાથી તે “ગુલાબી ગેંગ” તરીકે ઓળખાય છે. સંપત પાલ નામનાં એક મહિલા આ “ગુલાબી ગેંગ”નાં નેતા છે. આ મહિલા સંગઠન ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશમાં મહિલાઓનો અવાજ બની ચૂક્યું છે. આ ગેંગ પોતાનો એવો રુઆબ ઊભો કરી ચૂકી છે કે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષા સોનિયા ગાંધી પણ આ ગેંગથી ખાસ્સાં પ્રભાવિત થયાં છે. ગેંગની કમાન્ડર સંપત પાલને તેઓ છેલ્લાં ચાર વર્ષમાં ત્રણ વાર પોતાના ઘેર બોલાવી ચૂક્યાં છે. એટલું જ નહિ, દેશ-વિદેશની અનેક સંસ્થાઓ તેમને નિમંત્રિત કરતી રહે છે. દુનિયાની અનેક ચેનલો સંપત પાલ અને તેમની “ગુલાબી ગેંગ” વિષેની ડોક્યુમેન્ટરી દેખાડી ચૂકી છે.

૧૯૮૦ના દાયકામાં “ગુલાબી ગેંગ” પહેલી વાર ચર્ચામાં આવી હતી. એક મહિલાને તેના પતિનો ત્રાસ હતો. તેની ફરિયાદ લખવામાં પોલીસે આનાકાની કરી ત્યારે સંપત પાલ અને તેમની ગેંગે એ પોલીસ જમાદારને એક ઝાડ સાથે બાંધીને તેને બરાબરનો પાઠ ભણાવ્યો હતો એ પછીથી ગેંગ પ્રકાશમાં આવી હતી. ૧૯૮૦માં માત્ર પાંચ મહિલાઓ સાથે મળીને ગેંગ બનાવી હતી. આજે આ ગેંગ સાથે દસ હજારથી વધુ મહિલાઓ જોડાયેલી છે. સરકારી તંત્ર પાસે કામ લેવું હોય તો ભાઇસાબ બાપા કરવાથી મેળ ન પડે એ બહુ વહેલાં સમજી ગયેલી આ બહેનો જબરી ધાક ધરાવતી થઈ ગઈ છે. સંપત પાલ તો કહે છે પણ ખરી કે “આ પછાત વિસ્તારમાં મહિલાઓના અધિકારો માટે દાદાગીરીથી જ લડવું પડે.”

આ “ગુલાબી ગેંગ” એક ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મનો વિષય પણ બની ચૂકી છે. આજ સુધીમાં ઘણા એવોર્ડ મેળવનાર ૫૯ વર્ષીય બ્રિટિશ ફિલ્મકાર કિમ લોન્ગિનોટ્ટો (Kim Longinotto)એ “ગુલાબી ગેંગ”ની પ્રવૃત્તિઓ પર “પિન્ક સારીઝ” (Pink Saris) નામની ડોક્યુમેન્ટરી બનાવી છે. એક નારી ધારે તો પોતાની સાથે અનેક નારીઓને રાખીને મહિલાઓને કનડતા સામાજિક પ્રશ્નો પરત્વે જે લડાઇ લડી શકે તેને “ગુલાબી ગેંગ” કઈ રીતે સાર્થક કરી શકી છે તેનું ચિત્રણ આ ડોક્યુમેન્ટરીમાં કરાયું છે.

….અને પ્રારંભે જેનો ઉલ્લેખ કર્યો છે તે અખબારી અહેવાલની એક રસપ્રદ વાત એ છે કે તેમાં દિગ્દર્શક અનુભવ સિંહાને “ગેંગસ્ટર ગેંગ દ્વારા અપાયેલી ધમકી” સંદર્ભે એમ કહેતો ટાંકવામાં આવ્યો છે કે “આવી સ્થિતિ પેદા થશે એ મેં વિચાર્યું પણ ન હતું. હું આ મહિલા ગેંગસ્ટર ગેંગ અંગે વધુ કંઈ જાણતો નથી, પણ હવે મારી ઇચ્છા પ્રબળ બની છે.”

શું કહીશું આને?

Read Full Post »

માર્ટિન સ્કોર્સિસની “હ્યુગો”એ જલસા કરાવી દીધા. 3-Dને મામલે “અવતાર”થી પણ ચઢિયાતી પુરવાર થાય એવી આ ફિલ્મ હ્યુગો નામના એક કિશોર અને પછી તેની સાથે જોડાતી ઇસાબેલ નામની એક કિશોરીની મારફતે ફિલ્મોની શોધનાં પ્રારંભિક વર્ષો સુધી લઈ જાય છે, એટલું જ નહિ, “મૂવી”ની શોધનું જેમને શ્રેય મળેલું છે એ લુમિયર બંધુઓએ બનાવેલી પહેલી ફિલ્મ “અરાઇવલ ઓફ એ ટ્રેઇન” વિષે આજ સુધી માત્ર વાંચવા જ મળ્યું હતું કે માત્ર તેની તસવીરો જ જોવા મળી હતી, પણ “હ્યુગો”માં એ ફિલ્મ જોવા મળી ગઈ એટલું જ નહિ, એ જમાનામાં આ ફિલ્મ જોતી વખતે થિયેટરમાં પ્રેક્ષકો પર તેની કેવી અસર થતી એ પણ જોવા મળી ગયું.

વધુ રસ પડ્યો બેન કિંગ્સ્લેએ ભજવેલા જ્યોર્જિસ મેલિયેના પાત્રમાં. ફિલ્મોના વિકાસમાં મેલિયેએ જે યોગદાન આપ્યુ છે તેનો જોટો જડે તેમ નથી. “ભારતીય ફિલ્મોનો મૂક યુગ” નામનું એક પુસ્તક પાંચેક વર્ષથી લખાયેલું પડ્યું છે. હજી પ્રગટ નથી થયું. બે પ્રકાશકોએ છાપવા માટે હા પાડ્યા બાદ એક એક વર્ષ તેમની પાસે રાખ્યા પછી વિચાર માંડી વાળ્યો.. એક પ્રકાશકે એવું કારણ આપ્યું કે “ગુજરાતીમાં ફિલ્મો વિષેનાં પુસ્તકો બહુ વેચાતાં નથી.”

ખેર, આ અપ્રગટ પુસ્તકમાં જ્યોર્જિસ મેલિયે વિષે કરેલી નોંધ અહીં પ્રસ્તુત છે :

ફિલ્મનિર્માણમાં લુમિયર બંધુઓની સાથોસાથ જ બીજું એક નામ લેવું પડે તેમ છે. એ છે જ્યોર્જિસ મેલિયે. મેલિયે લુમિયેનો સમકાલીન જ હતો અને ફિલ્મનિર્માણમાં તેઓ એક ડ્ગલું જ આગળ-પાછળ હતા, પણ જ્યાં લુમિયર માટે એક જીવંત દૃશ્યને કેમેરામાં ઝડપીને તેને પડદા પર પ્રદર્શિત કરવું એ જ કેમેરાનો ઉપયોગ હતો, ત્યાં મેલિયે કેમેરામાં અસીમ સંભાવનાઓ જોઇ શક્યો હતો, અને તેનો ઉપયોગ કરવાનું પણ શરૂ કરી દીધું હતું. તેણે પ્રારંભે જ પોતાની ફિલ્મો દ્વારા એ દર્શાવી આપ્યું હતું કે મૂવી કેમેરા યથાર્થનો ભ્રમ પેદા કરવામાં પણ કેટલો સક્ષમ છે. તેની ફિલ્મોમાં કલ્પના અને ચમત્કારનો સમન્વય રહેતો. તેની એક ફિલ્મમાં તેણે કેમેરાનો ઉપયોગ જાદુગરની જેમ કર્યો હતો. આમ પણ વ્યવસાયે તે જાદુગર હતો જ.

લુમિયર બંધુઓએ પેરિસમાં સિનેમાનો જે પહેલો શો યોજ્યો હતો તે જોનારાઓમાં મેલિયે પણ હતો. (“હ્યુગો”માં આ દૃશ્ય છે) શો પૂરો થયા બાદ તેણે લુમિયરનું સિનેમેટોગ્રાફ દસ હજાર ફ્રાન્કમાં ખરીદી લેવાની તૈયારી બતાવી હતી, પણ લુમિયર તે વેચવા તૈયાર થાય તે માટે તેણે એક આખું વર્ષ રાહ જોવી પડી હતી. એ પછી તેણે જે ફિલ્મો બનાવી તેમાં પોતાની કલ્પનાશક્તિનો પૂરેપૂરો ઉપયોગ કર્યો હતો. તેણે પોતાની એક ફિલ્મમાં એક જાદુગરને દસ સેકન્ડમાં એક હેટ બનાવતો દર્શાવ્યો હતો. બીજી એક ફિલ્મમાં એક સ્ત્રીને ગાયબ થતી અને પછી તેને એક પુરુષમાં પરિવર્તિત થતી દર્શાવી હતી.

મેલિયેએ કેમેરામાં ફિલ્મને ખૂબ ઝડપથી ચલાવીને તથા ખૂબ ધીમી ચલાવીને દૃશ્યોમાં વિવિધ અસરો પેદા કરવાના અવનવા પ્રયોગો કર્યા હતા. લુમિયર બંધુની જેમ તેને કોઇ દૃશ્યને યથાતથ કેમેરામાં ઝડપીને તેને માત્ર હાલતું ચાલતું પડદા પર જ બતાવીને સંતોષ નહોતો લેવો. પોતાની રીતે પોતે ઇચ્છે તે રીતે ફિલ્મો બનાવી શકે તે માટે તેણે ૧૮૯૭માં એક સ્ટુડિયો પણ ઊભો કર્યો હતો, અને માત્ર જીવંત દૃશ્યોને પડદા પર રજૂ કરવાને બદલે સાહિત્યિક કૃતિઓ પરથી ફિલ્મ બનાવવાનો પ્રારંભ પણ તેણે કર્યો હતો. ૧૮૯૯માં જ તેણે એક લોકપ્રિય ફ્રેન્ચ નવલકથા “ડ્રેફ્યુસ અફેર” પરથી ફિલ્મ બનાવી હતી. તેમાં બાર દૃશ્યો હતાં અને તે માટે સાઇઠ ફૂટ લાંબી તેર પટ્ટીઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો. પડદા પર આ ફિલ્મ પંદર મિનિટ ચાલતી હતી અને એ જમાનામાં આટલી લંબાઇ ઓછી નહોતી ગણાતી.

મેલિયેએ ૧૯૦૨માં જુલે વર્નની વિગ્નાનકથા પર આધારિત “એ ટ્રિપ ટુ મૂન” બનાવી હતી. આ તેની શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ ગણાય છે. તેમાં ત્રીસ દૃશ્યો હતાં અને લોકોને હસાવીને મજા કરાવે એવી કેમેરાની ઘણી તરકીબો તેણે કરી હતી. એ ઉપરાંત “ગુલિવર્સ ટ્રાવેલ્સ”, “રોબિન્સન ક્રૂઝો” જેવી એ સમયની લોકપ્રિય વાર્તાઓ પરથી તેણે ફિલ્મો બનાવી હતી. પોતાની લાંબી કારકિર્દીમાં તેણે અસંખ્ય ફિલ્મો બનાવી હતી. ૧૮૬૧ની ૮મી ડિસેમ્બરે પેરિસમાં જન્મેલા મેલિયેનું નિધન ૧૯૩૮માં થયું હતું.

Read Full Post »

ગુજરાતીઓની નાણાં-પ્રીતિને લઈને પ્રચલિત કેટલીક રમૂજી વાતોમાં એક એ પણ છે કે દેશમાં બીજે ક્યાંય જો કોઇને અમુક  સ્થળ કેટલું દૂર છે એ પૂછવામાં આવે તો તે બે-ત્રણ કિલોમિટર કે પંદર-વીસ મિનિટ દૂર છે એવો જવાબ મળે, પણ જો અમદાવાદમાં આ પ્રશ્નનો જવાબ એવો મળે કે “રિક્ષામાં ૨૫ રૂપિયા થશે.”

આ તો ગમ્મતની વાત થઈ, પણ રાત્રે ઓશોની “અષ્ટાવક્ર ગીતા”નો ચોથો ભાગ સાંભળતાં તેમના પ્રવચનમાંથી એ જાણવા મળ્યું કે આપણે ત્યાં હાઇવે પર આવનારું સ્થળ કેટલા કિલોમિટર દૂર છે તે આંકડા માઇલસ્ટોન પર દર્શાવાતા હોય છે, પણ સ્વિત્ઝરલેન્ડમાં માઇલસ્ટોન પર આવનારું સ્થળ કેટલી મિનિટ દૂર છે તે દર્શાવાયું હોય છે. ૨૦૦૯ના મેમાં સ્વિસ શહેર શોફહોસેન (Schaffhausen) જવાનું થયું હતું ત્યારે આ બાબત ધ્યાનમાં નહોતી આવી, પણ તેનું કારણ એ હતું કે અમે જર્મનીના સ્ટુટગાર્ટથી શોફહોસેન કારમાં નહિ, પણ ટ્રેનમાં ગયાં હતાં.

રાત્રે સાંભળેલું ઓશોનું પ્રવચન હજી મનમાં જ હતું ત્યાં સવારે આર્થિક દૈનિક Mint માં શેખર ભાટિયાનો એક સરસ લેખ “True-life ‘singles’ from the net” વાંચ્યો. દુનિયાનાં ખ્યાતનામ સામયિકોમાં પ્રગટ થયેલા લેખો કઈ કઈ વેબસાઈટ પર વાંચે છે એની તેમણે વાત કરી છે. તેમણે ઉલ્લેખ કરેલી એક વેબસાઇટ www.longreads.com માં રસ પડ્યો. અહીં સંગ્રહ થયેલા લેખો ફ્રી વાંચી શકાય છે. વેબસાઇટ પર જઈને જોયું તો રાજકારણથી માંડીને મનોરંજન સહિતની જુદી જુદી કેટેગરીમાં ઘણા લેખો વાંચવા મળે તેમ છે, પણ એક નવી વાત એ જોવા મળી કે દરેક લેખ કેટલી લંબાઈ ધરાવે છે એ દર્શાવતો શબ્દોનો આંકડો આપવા સાથે લેખ કેટલો લાંબો છે તે મિનિટોમાં પણ દર્શાવાયું છે. લેખની લંબાઇ મિનિટમાં દર્શાવાઇ હોય એ કમ સે કમ મેં તો પહેલી વાર જોયું.

Read Full Post »