Feeds:
પોસ્ટો
ટિપ્પણીઓ

Posts Tagged ‘Kadambini’

તપન સિંહાએ ૧૯૯૭માં “ડોટર્સ ઓફ ધિસ સેન્ચ્યુરી” નામે પાંચ વાર્તાઓ સમાવતી એક હિંદી ફિલ્મ બનાવી હતી. વિભિન્ન સામાજિક પરિસ્થિઓનો શિકાર બનતી સ્ત્રીઓને કેવીકેવી વિષમતાઓનો ભોગ બનવું પડે છે, તેના પ્રતીકરૂપ પાંચ પાત્રો દ્વારા પોતાને જે કંઇ કહેવું છે કે કહેવા તપનદાએ પાંચ વાર્તાઓ પસંદ કરી હતી તેમાં એક ટાગોરની વાર્તા હતી. ૧૯૦૪માં પ્રગટ થયેલી આ વાર્તા “જીબિતો ઓ મ્રિતો” (જીવિત કે મૃત) પરથી તેમણે “કાદમ્બિની”નું નિર્માણ કર્યું હતું. તેમાં મુખ્ય ભૂમિકા શબાના આઝમીએ ભજવી હતી.

“કાદમ્બિની”ની કથા એવી છે કે તે એક યુવાન વિધવા છે. તેને બાળક પણ નથી. વીસમી સદીનાં પ્રારંભનાં વર્ષોમાં બંગાળમાં એક યુવાન વિધવાનું જીવન કેટલું કષ્ટદાયક હશે તેની કલ્પના કરવી જરાય અઘરી નથી. એક વાર બેહોશ કાદમ્બિનીને ગામલોકો મરી ગઈ હોવાનું માની લે છે, અને તેના અંતિમસંસ્કાર માટે લઈ જવાય છે. તે જીવિત છે કે કેમ એ ચકાસવાની પણ કોઇ પરવા કરતું નથી.

સ્મશાનમાં અંતિમસંસ્કાર માટેનો વિધિ ચાલુ હોય છે ત્યાં એકાએક ભારે વાવાઝોડું ત્રાટકે છે. વિધિ પડતો મૂકીને લોકો પોતાનો જીવ બચાવવા “મૃતદેહ”ને રઝળતો મૂકીને ભાગી છૂટે છે. વાવાઝોડું શમી ગયા પછી પણ મૃતદેહનું શું થયું એ જોવા કોઇ પરત આવતું નથી. દરમ્યાનમાં ભાનમાં આવી ચૂકેલી કાદમ્બિની ગમે તેમ કરી નનામીના બંધનમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે. પહેલાં તે પોતાના સાસરે જાય છે, પણ ત્યાં તેને જાકારો મળે છે, પછી તે પિતાને ઘેર જાય છે, ત્યાં પણ તેના માટે બારણાં બંધ છે. એક બાજુ તે આવી કફોડી સ્થિતિમાં મુકાઇ જાય છે ત્યારે બીજી બાજુ ગામલોકો તેને ભૂત માની લે છે.

પોતે ભૂત નથી, પણ જીવતીજાગતી છે, એ કાદમ્બિની ચીસો પાડીપાડીને કહે છે, પણ કોઇ તેની વાત માનવા તૈયાર નથી. પોતે જીવિત હોવાનું કોઇ રીતે સાબિત ન કરી શકતાં તે ગામના તળાવમાં કૂદીને પોતાનો જીવ દઈ દે છે. મરી જઈને તે સાબિત કરે છે કે પોતે મરી નહોતી.

Read Full Post »